کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » آسیب شناسی و مرمت
0.0 (0)
احیاء میراث فرهنگی
[1397/06/06]

اسناد قوام‌‌الملک شیرازی در حال مرمت  

 

حسینعلی جعفریان، مدیر آسیب‌شناسی و مرمّت کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی در گفتگویی با وب‌سایت کتابخانه مجلس از آسیب‌شناسی و مرمت مجموعه اسناد قوام‌الدین شیرازی خبر داد.

 

حفاظت و نگهداری از مجموعه‌های اسناد شخصی

امروزه در اغلب خانواده‌های ایرانی، به‌ویژه آنها که کمی دقت در حفظ و نگهداری از اشیاء و آثار خانوادگی خود داشته‌اند، می‌توان مجموعه‌های دستنویس و جالبی را یافت که غالباً در حوزه‌های مالکیت اراضی، قرارداد و عقدنامه‌ است. اما سالم ماندن این آثار، به نحوه استفاده و نگهداری از آن باز می‌گردد که البته شرایط محیطی مثل نور، رطوبت و موارد مشابه نیز تأثیرگذار است.

با توجه به اینکه غالب خانواده‌ها به شکل امروزی اطلاعات کاملی نسبت به نحوه نگهداری از این آثار نداشتند، بیشتر این آثار آسیب فراوان دیده یا کلاً نابود شده است. به هر حال آنچه امروز باقی مانده، باید حفظ و نگهداری گردد و مسلماً صاحبان این اموال، اولین کسانی هستند که بایستی در پی تصمیم‌گیری صحیح و مناسب به مراکز و افرادی که توانایی راهنمایی یا احیاناً مرمّت این آثار را دارند، مراجعه کنند.

 

جایگاه کتابخانه مجلس در مرمت و حفاظت از میراث اسنادی

در این بین، کتابخانه مجلس شورای اسلامی، یکی از مراکز بزرگ و باسابقه‌ در حوزه حفاظت و نگهداری از آثار و اسناد کاغذی در کشور است که طی سال‌های گذشته، روند صعودی خود را حفظ نموده و همواره راه‌گشای مراجعان و مجموعه‌داران کشور بوده است. مراکز دانشگاهی و کتابخانه‌های بزرگ دیگری نیز در سطح کشور وجود دارند که در این امر فعال هستند.

 مسئله اصلی که در این بین مطرح می‌شود،‌ اعتماد‌سازی بین مردم و این مراکز است که باید از روابط مستحکمی برخوردار باشد. اطلاع‌رسانی کافی نیز صورت پذیرد که اهمیت حفاظت و نگهداری از این مجموعه‌های نفیس برای مردم روشن گردد.

به هر حال مجموعه‌ای که ذیلاً تصاویر آن مشاهده می‌شود، از این نوع مجموعه‌ها است که توسط کتابخانه مجلس خریداری گردیده و هم‌اکنون با شماره ثبت 789 جزء اسناد این کتابخانه محسوب می‌گردد.

 

مرمت مجموعه اسناد قوام‌الدین شیرازی

این مجموعه اسناد در یک صندوقچه چوبی با روکش چرم که با مهارت بسیار دوردوزی شده، نگهداری می‌شده که از مجموعه اسناد خانوادگی قوام‌الملک شیرازی مربوط به دوره‌های زندیه، قاجار و پهلوی است.

انواع یادداشت‌ها، طومارها ـ که توسط کاغذهای کوچک‌تر به یکدیگر متصل شده‌اند ـ پاکت‌های نامه، عکس‌ها و موارد مشابه، جزئی از این مجموعه است که با قطع‌های کوچک و بزرگ در صندوق خودنمایی می‌کند و اغلب طومارها به صورت رول شده در صندوق نگهداری گردیده.

این صندوق با تمام محتویاتش از خردادماه سال 1397 تحویل بخش آسیب‌شناسی و مرمّت کتابخانه مجلس گردید. از آن زمان کلیه کارهای تحقیقاتی و آزمایشگاهی روی آن انجام پذیرفت. کارهای آسیب‌شناسی، پاکسازی و ضدعفونی آن انجام پذیرفت و در حال حاضر مرحله ترمیم پارگی‌ها و پرکردن کمبودهای آن در حال انجام است.

استفاده بیش از حد، الحاق انواع چسب‌های نواری، خطوط تاخوردگی روی کاغذها و موارد مشابه را می‌توان از دیگر معضلات این مجموعه دانست.

به هر حال در تصاویری که ذیلاً مشاهده می‌شود، می‌توان فضای کلی مجموعه را مشاهده نمود. در حال حاضر توسط همکاران واحد خطی بخش مرمّت کتابخانه مجلس در حال مرمّت شدن است.

در اینجا لازم می‌دانم از کارشناسان این بخش آقای یدالله رباط‌جزی و خانم‌ها فرناز یکتایی‌فرد و معصومه‌سادات زمانی، تشکر کنم که همواره با تلاش فراوان در کنار دیگر عزیزانی که در حوزه مرمّت آثار با این کتابخانه همکاری داشته‌اند، همواره سعی در امر حفاظت و ترمیم نسخ خطی و آثار تاریخی مجموعه کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی دارند.

 

 

نمای کلی از صندوقچه در حالی که اسناد داخل آن است و همان‌طور که در تصویر مشاهده می‌گردد، خود صندوق آسیب دیده و غبار کهنگی حاصل از نگهداری اسناد و کاغذهای فراوان، طی سال‌های متمادی، روی آن مشخص است.

 

 

مجموعه‌های کاغذی و تصویری موجود در صندوق

 

 

مجموعه‌های کاغذی که به صورت طوماری به یکدیگر متصل گردیده

 

 

همان‌طور که در تصویر بالا ملاحظه می‌گردد، ابعاد نامناسب کاغذها در ساخت طومار باعث گردیده که از لحاظ بصری و زیبایی‌شناسی طومار شکل جالبی نداشته باشد.

 

 

تصویر بالا، نمونه‌ای از مرمّت‌های اشتباه و از جمله آسیب‌های وارد شده به این دسته از آثار است.

 

جداسازی الحاقات گاه ساعت‌ها وقت مرمّت‌گران را می‌گیرد. این کار باید با حداکثر دقت و حوصله انجام پذیرد.

 

 

 

 

 

    بازدید:172
    یادداشت ها
    Parameter:300883!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار