کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » اسناد ملی و بین المللی
0.0 (0)
[1397/05/13]

گزارشی از اسناد اتحادیه بین‌المجالس کتابخانه مجلس  

 

گزارش پارلمانی جهانی 2017

نظارت پارلمانی: قدرت پارلمان‌ها برای پاسخگو نگه‌داشتن دولت

 

نظارت پارلمانی یکی از سه کارکرد اصلی پارلمان‌ها و بدان معناست که چگونه پارلمان‌ها، قوۀ مجریه را مجبور به پاسخگویی نسبت به مردم می‌کنند. این امر بخش مهمی از نظام موازنه و نظارت است که تضمین می‌کند هیچ فرد یا دستگاهی در یک حکومت دموکراتیک از قدرت مطلق برخوردار نباشد.

دومین گزارش پارلمانی جهانی اتحادیۀ بین‌المجالس که به صورت مشترک با برنامۀ توسعۀ ملل متحد (UNDP) به چاپ رسیده است، شامل پژوهش و تحلیلی عمیق از وضعیت کنونی نظارت پارلمانی در جهان و روش‌های تقویت آن در دورانی است که دموکراسی به عنوان یک مدل حکومتی و پارلمان به عنوان نهاد کلیدی آن، مورد انتقاد و پرسش قرار گرفته‌اند. این نشریه یکی از متأخرترین آثار اتحادیه بین‌المجالس است که می‌تواند به ایجاد استانداردهای بین‌المللی برای پارلمان‌های دموکراتیک کمک کند. بیش از 150 پارلمان ملی برای تهیۀ این گزارش اتحادیه بین‌‌المجالس را یاری کرده‌اند که نشان از مهم بودن کارکرد نظارتی مجلس دارد.

همان‌گونه که در این گزارش آمده است، نظارت پارلمانی می‌تواند در عمل بسیار چالش برانگیز باشد. عوامل سیاسی، دسترسی به اطلاعات، منابع مالی و انسانی و انگیزه‌های گوناگون نمایندگان همگی می‌توانند زمینه‌های پاسخگویی و نظارت پارلمانی بر قوۀ مجریه را فراهم کنند. با این حال همانطور که با ذکر مثال‌های مختلف نشان داده شده است، پارلمان‌ها و نمایندگان پارلمانی بیش از پیش این چالش را می‌پذیرند. آنها دریافته‌اند که نظارت پارلمانی در کنار تأمین منافع اجتماعی می‌تواند اهداف فردی را نیز تحقق بخشد.

این گزارش، مجموعه‌ای از پیشنهادات به پارلمان‌ها و نمایندگان برای تقویت نظارت پارلمانی ارائه می‌کند که می‌توانند مورد توجه احزاب سیاسی در دولت و اپوزیسیون و سازمان‌های جامعۀ مدنی نیز قرار گیرند. اتحادیۀ بین‌المجالس به تلاش خود در این زمینه از طریق همکاری با پارلمان‌ها و سایر مشارکت‌کنندگان برای ظرفیت‌سازی و ایجاد استانداردها ادامه خواهد داد.

شایان ذکر است که دومین گزارش جهانی اتحادیۀ بین‌المجالس در بیستمین سالگرد تصویب اعلامیۀ جهانی دموکراسی در سال 1997 توسط کشورهای عضو اتحادیۀ بین‌المجالس منتشر شده است. این اعلامیۀ جهانی اصول و معیارهای اصلی دموکراسی را چه به عنوان یک آرمان و چه به عنوان یک مدل حکومتی بیان کرده است. از آن زمان تا کنون تمام تلاش اتحادیۀ بین‌المجالس و اعضای آن در جهت یافتن روش‌های صحیح برای اجرایی کردن این اصول بوده است تا همه مردم فرصت مشارکت در  تصمیماتی را داشته باشند که زندگی آنها را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

نظارت پارلمانی موثر جایگاه پارلمان‌ها را در جهان امروزی تقویت کرده و نقش آنها را در تأمین رفاه مردم پررنگ‌تر می‌کند. با تقویت نظام نظارت پارلمانی، مجالس قدرتمندتر شده و به عنوان نهادهای حکومتی از مشروعیت بیشتری برخوردار خواهند شد.

همچنین باید به نقش برنامۀ توسعۀ سازمان ملل متحد (UNDP) در مشارکت و تهیۀ این گزارش توجه نمود. برنامۀ توسعۀ ملل متحد بزرگترین مجری برنامه‌های تقویت پارلمانی در جهان بوده، به پارلمان‌ها در سراسر جهان کمک می‌کند تا ظرفیت‌های خود را برای دستیابی به برنامۀ کاری 2030 افزایش داده به ایجاد جوامعی فراگیر و صلح‌آمیز برای توسعۀ پایدار کمک کنند.

در سال 2012 دو نهاد اتحادیۀ بین‌المجالس و برنامۀ توسعۀ سازمان ملل متحد با همکاری یکدیگر نخستین گزارش پارلمانی جهانی را تولید کردند که بر ماهیت در حال تغییر نمایندگی پارلمانی تمرکز داشت.  در سال 2017 این دو سازمان گزارش جهانی دوم را با تمرکز بر نظارت پارلمانی و پاسخگو نمودن دولت تهیه کردند.

نظارت پارلمانی از ضروریات تحقق شانزدهمین آرمان توسعۀ پایدار یعنی «صلح، عدالت و نهادهای توانمند» است و پارلمان به عنوان نهاد نمایندگی مردم مناسب‌ترین موجودیت برای پیش‌برد نظارت و پاسخگویی دولت خواهد بود.

 

متن کامل این گزارش در اینجا قابل مطالعه است.

 

 

ترجمه و تنظیم: شقایق غنیان، کارشناس اشاعه و اطلاع‌رسانی اسناد شنیداری- دیداری و سازمان ملل کتابخانه مجلس

 

    یادداشت ها
    Parameter:300811!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار