کتابخانه، موزه و مرکز اسناد مجلس شورای اسلامی


صفحه اصلی » اخبار کتابخانه » اسناد ملی و بین المللی
0.0 (0)
[1397/08/15]

گزارشی از اسناد اتحادیه بین‌المجالس کتابخانه مجلس  

 

آزادی بیان برای پارلمان‌ها و اعضای آنها: اهمیت و دامنۀ حفاظت

دستنامۀ شمارۀ 28 برای اعضای پارلمان‌ها، نویسنده: توبی مندل Toby Mendel، ناشر: اتحادیۀ بین‌المجالس (IPU)، سال نشر: 2018

 

آزادی بیان، سنگ بنای هر عصر دموکراتیکی است. دموکراسی نمی‌تواند بدون جریان آزاد اندیشه‌ها و اطلاعات و امکان گردهمایی مردم برای بیان و بحث دربارۀ دیدگاه‌ها، انتقاد، درخواست و دفاع از حقوق و منافع ایشان تحقق پیدا کند.

اگرچه حق آزادی بیان قابل نادیده انگاشتن نیست، با این حال مطلق هم نیست. در حقیقت برخی انواع گفتار از جمله سخنان تنفرآمیز یا تحریک کنندۀ خشونت یا کلامی که مضمون آن افترا و بدنام کردن باشد، به عنوان حق آزادی بیان حفاظت نمی‌شود.  با این حال مطابق با قوانین بین‌المللی، محدودیت‌هایی که بر آزادی بیان می‌توانند اعمال شوند منحصر به موارد معدودی بوده و باید به دقت مورد تفسیر قرار گیرند.

آزادی بیان برای پارلمان‌ها از مفهومی خاص برخوردار است. این حق به پارلمان اجازه می‌دهد با شهروندان در ارتباط بوده، دغدغه‌های آنها را بیان کرده و موارد سوء استفادۀ احتمالی را تقبیح کنند. بسیار ضروری است که نمایندگان پارلمان بتوانند این وظایف را بدون تردید و ترس از انتقام به انجام رسانند. با این حال پرونده‌های کاری کمیتۀ حقوق بشر برای نمایندگان مجلس در اتحادیۀ بین‌المجالس نشان می‌دهد که بسیاری از اعضای پارلمان‌ها در سراسر جهان برای استفاده از حق آزادی بیان در خطر قرار دارند. مسئولیت جمعی ایجاب می‌کند تا اطمینان حاصل شود نمایندگان همانند دیگر اقشاری که بر حق آزادی بیان تکیه می‌کنند (نظیر رسانه‌ها و جامعۀ مدنی) بتوانند فعالیت‌های خود را با امنیت و بدون تردید به انجام رسانند.

آزادی بیان تنها به نمایندگان مجلس که به صورت فعال از این حق استفاده می‌کنند محدود نیست. اعضای پارلمان مطابق با وظایف تعیین شده در قانون اساسی، مسئولیت کمک به ایجاد چارچوبی قانونی را دارند که آزادی بیان برای عموم مردم را در راستای استانداردهای بین‌المللی تأمین کند. همچنین پارلمان‌ها نقشی کلیدی در کمک به اطمینان از وجود حق آزادی اطلاعات دارند تا شهروندان بتوانند به اطلاعاتی که توسط نهادهای عمومی تهیه می‌شوند دسترسی داشته باشند. و نیز پارلمان‌ها می‌توانند کمک شایان توجهی به تصویب قوانینی انجام دهند که از تنوع رسانه‌ای و استقلال نهادهای قانون‌گذاری رسانه‌ای اطمینان حاصل کند. در هر یک از این موقعیت‌ها، پارلمان‌ها نه تنها باید مطمئن باشند که قوانین لازم در هر حوزه وجود دارد، بلکه باید نظارت داشته باشند که این قوانین به صورت کامل به اجرا در آیند. در رویارویی با چالش‌های سیاسی و فناوری امروز برای حفاظت از آزادی بیان، پیچیدگی‌های بسیاری وجود دارد و پارلمان‌ها باید از تمام ابزارهای خود برای درک و دفاع از این حقوق پایه استفاده کنند.

 

دستنامۀ آزادی بیان برای پارلمان‌ها و اعضای آنها شامل بخش‌ها و سرفصل‌های اصلی ذیل است:

بخش اول: استانداردها و نظام‌های بین‌المللی و منطقه‌ای

  • فصل اول: استانداردهای اصلی
  • فصل دوم: محدودیت‌ها
  • فصل سوم: مقررات مربوط به رسانه‌ها

بخش دوم: آزادی بیان و پارلمان‌ها

  • فصل چهارم: ارتقا و حفاظت از آزادی بیان
  • فصل پنجم: مصونیت پارلمانی
  • فصل ششم: پارلمان‌ها و دیگر نقش‌آفرینان اجتماعی

 

متن کامل این دستنامه به زبان انگلیسی، به پیوست قابل مطالعه است.

 

تهیه و تنظیم: شقایق غنیان (کارشناس اشاعه و اطلاع‌رسانی اسناد کتابخانه مجلس)

    بازدید:80
    یادداشت ها
    Parameter:301164!model&4732 -LayoutId:4732 LayoutNameالگوی متنی کل و اخبار