پنجشنبه ۱۰ فروردین ۱۳۹۶    0:0:0
آخرین بروز رسانی : ۱۵ روز پیش


 
banner defult
منابع دیجیتال
انتشارات كتابخانه
کتاب بهارستان
پيام بهارستان
نامه بهارستان
اسناد‌ بهارستان
سند پژوهی بهارستان
مطبوعات قديمي
تذکرات دیانتی
استوار قم
دعوة الاسلام والاسلام
الدین و الحیوة
مجله مسلمین
آئين اسلام
مجموعه حکمت
لوح مطبوعات دینی 1
گزيده نشريات افغانستان
روزنامه مجلس
بررسی های تاریخی
درسهایی از مکتب اسلام
هنر و مردم
لوح مطبوعات دینی 2
نشریه دانشکده ادبیات تبریز
The Parliament's Library

هنر و مردم
مقدمه
آرشيو نشريه
 
 
مقدمه
مجله هنر و مردم

پس از آن که در بهمن سال 1329 اداره کل هنرهاي زيباي کشور در وزارت فرهنگ تشکيل شد، اداره روابط بين المللی و انتشارات آن تصميم به انتشار مجله گرفت. پس از چند سال در همين راستا مجلة «هنر و مردم» را در ابتداي سال 1336 با مديريت فيروز باقرزاده منتشر کرد که فقط دو شماره در فروردين و ارديبهشت منتشر شد. اين دورة مجلة هنر و مردم، دورة قديم آن بود و تا 5 سال بعد تعطيلي آن طول کشيد.

در سال 1341 دوباره اين مجله با هدف شناساندن فرهنگ، تمدن و هنرمندان ايران تصميم به انتشار گرفت و در آبان همين سال اولين شمارة دورة جديد آن به مدير مسؤلي ابوالقاسم خدابنده‌لو و سردبيری عنايت الله خجسته منتشر شد و تا آبان و آذر سال 1358 دوام آورد. در طول 17 سال، 193 شماره از اين مجله منتشر شد.

قطع مجله 28*21 س بود و با توجه به قيمت مناسب آن که براي قشر متوسط و فرهيختة جامعه قابل خريد بود در بين آنان به خوبي جا باز کرد. قيمت مجله در ابتدا 6 ريال بود که در سال آخر به 20 ريال رسيد.

هنر و مردم ابتدا در چاپخانه سازمان سمعي و بصري هنرهاي زيباي کشور چاپ مي‌شد و در انتها در چاپخانه وزارت فرهنگ و هنر چاپ مي‌شد.

در سر مقاله‌اي که ابوالقاسم خدابنده لو بر اولين شمارة دوره جديد آن نوشته، آمده است:

کمال کوشش ما همواره بر اين بوده و خواهد بود که بين شما از يکسو و هنر و هنرمند از سوي ديگر تفاهم به وجود آوريم و بدين ترتيب رشته‌هاي علائق ذوقي و معنوي ابين افراد ميهن را که از ميان تار و پود آنها قوميت و مليت اصيل ايراني به منصه ظهور مي‌رسد مستحکم سازيم. از طرف ديگر ما سعي مي‌کنيم تا به عنوان يک وسيله سبب شويم تا اولا شما با فعاليت‌هاي هنرهاي زيباي کشور آشنا شويد و ثانيا هنرهاي زيباي کشور با تمام امکانات خويش در اختيار شما قرار گيرد.

افزون بر ارتباط با هنرمندان و شناسايي آنها و آشنايي با فعاليت‌هاي هنري در کشور، آشنايي با هنرستان‌ها، کارگاه‌ها و موزه‌ها نيز در دستور کار مجله بوده است.

بنابراين رويکرد اين مجلة هنري، ارتباط با مردم بود، بدين روي آنچه در بين عامه مردم به عنوان هنر شناخته مي‌شد نيز مورد نظر بود.

جنبه‌هاي مختلف هنر در اين مجله بررسي مي‌شد به همين علت هر چيزي که صبغة هنري داشت بررسي مي‌شد. بناهاي تاريخي ـ باستاني، خط، باغ‌هاي ايراني، موزه‌ها، معماري، منبت‌کاري، نقاشي، مينياتور، نسخه‌هاي خطي نفيس و تزئيني به همراه تذهيب و ساير هنرهاي مربوط به آن، قوميت‌ها و آداب هنري‌شان، جلد کتاب، فرش ايراني، مجسمه سازي، موسيقي و موسيقي دانان ايراني، پوشاک و البسه، تاريخ نقاشي، عکاسي، سنگ قبر، آرامگاه‌ها، بقاع و اماکن متبرکه و شناسايي هنرمندان رشته‌هاي مختلف از جمله دست‌مايه‌هايي بودند براي نويسندگان مقالات تا جنبه‌هاي هنري آنها را بررسي کنند. عناوين برخی از مقالات آن که در زير آمده، نشانگر اين موضوع است.

يکي ديگر از رازهاي تخت جمشيد (کشف شکل و چگونگي درفش شاهانشاهان هخامنشي) از يحيي ذکاء؛ ساختمان گنبد حضرت شاه‌چراغ از بي نام (ش1)؛ هنر تزئين اشياء به وسيله خط از عيسي بهنام (ش2)؛ باغ‌هاي ايراني از عيسي بهنام (ش 3)؛ مينياتور ايراني از علي کريمي (ش 3)؛ زندگي قشقائي‌ها از حسن کسبيان (ش 4)؛ جلد کتاب در دوران اسلامي از عيسي بهنام (ش 5 و 6)؛ فرش‌هاي تاريخي ايران از محمد تقي مصطفوي و حبيب الله صمدي (ش 5 و 6)؛ محمود خان ملک الشعرا از يحيي ذکاء (ش 5 و 6)؛ معماري و تزئينات اسلامي از منوچهر شيباني (ش 5 و 6)؛ شرح حال و تاريخ حيات کمال الملک از اسماعيل آشتياني (ش 7)؛ ايل مامش از غلامعلي شاملو (ش 7)؛ گنبد سرخ مراغه از عيسي بهنام (ش 8)؛ موسيقي دانان پس از اسلام از مهدي فروغ (ش 8)؛ خطي کوفي تزييني بر روي ظروف سفالين از س. فلوري ترجمه پروين برزين (ش 8)؛ مجسمه سازي در ايران باستان از عيسي بهنام (ش 8)؛ زرين خط از مهدي غرشي (ش 10)؛ ميرزا ابوالحسن خان صنيع الملک غفاري از يحيي ذکاء (ش 10)؛ ايل زرزا (ش 11)؛ آرامگاه شيخ صفي الدين از علي اکبر علائي (ش 11)؛ عکاسي از هادي شفائيه (ش 12)؛ نگاهي به کلاه پارسيان در روزگار هخامنشيان از يحيي ذکاء (ش 12)؛ سنگ مزارهاي ايران از هوشگ پورکريم (ش 12)؛ هنر موزائيک سازي يا معرق کاري در ايران باستان از عيسي بهنام (ش 13)؛ جامه‌هاي پارسيان در دوره هخامنشي از يحيي ذکاء (ش 15)؛ ختنه سوران در بيرجند از عبداله بهالگردي (ش 15)؛ استاد حسين کاشي تراش اصفهاني از علي کريمي (ش 16)؛ نمد مالي در قصر شيرين و شاه آباد غرب از عبد اله بهالگردي (ش 16)؛ نظري به پيدايش قليان و چپق در ايران از محمد حسن سمسار (ش 16)؛ بقعه شيخ جبرائيل از علي اکبر علائي (ش 18)؛ مير عماد الحسني قزويني از محمدنقش تبريزي (ش 18)؛ سمنوپزان در تهران منوچهر کلانتري (18)؛ قالي کاشان از حسن نراقي (19)؛ قالي شويان از علي بلوکباشي (19)؛ خاوران نامه (نسخه خطي و مصور موزه هنرهاي تزئيني) از يحيي ذکاء (ش 20)؛ اهميت اسب و تزئينات آن در ايران باستان از محمد حسن سمسار (ش20)؛ انواع خطوط خوشنويسان معروف ايران از محمد نقش تبريزي (ش 21)؛ جولائي در ايل زرزا از يوسف مجيدزاده (ش 24)؛ شيخ صنعان از فريدون تيمائي (ش 25)؛ زورخانه و ورزش باستاني (ش 26)؛ مسجد تاريخانه دامغان از پروين برزين (ش 37)؛ تاريخچه کتاب و کتابخانه در ايران (ش 44)؛ نگاهي به سابقه تاريخي کتابت قرآن (ش 45و46)؛ نسخه خطي مظهر فکر و هنر ايراني از ايرج افشار (ش 73)؛ سنگک پزي در تهران از علي بلوکباشي (ش 76)؛ حمزه‌نامه بزرگترين کتاب مصور فارسي از مهدي غروي (ش 85)؛ خط کوفي تزئيني در آثار تاريخي اسلامي از عباس زماني (ش128)؛ رنگ سازي در کاغذ و رنگ زدايي از آن از محمد تقي دانش‌پژوه (ش181)؛ ويژه نامه جهت اقبال لاهوري، ضميمه شماره 181؛ گوهر تابناک معماري دوران صفويه در اصفهان از لطف الله هنرفر (ش 183)؛ نگاهي به ماسوله سرزمين مسحور کننده از فريده گلبو (ش 156)؛ نظري به امامزاده سيد غلام رسول در چاه‌بهار از جمال انصاري (ش 187)؛ معرفي يک نسخه مصور از اديب برومند (ش 188) تنوع مطالب اين مجله را در موضوعات پيش‌گفته مي‌رساند.

نويسندگان مقالات نيز از اساتيد برجسته گرفته تا پژوهشگران جوان و آينده دار بودند؛ کساني که امروز خود از اساتيد به نام ايران هستند.

محمد تقي مصطفوي، محمد علي جمالزاده، رکن الدين همايون فرخ، صادق کيا، حبيب يغمائي و يحيي ذکاء از اساتيد به نام بودند که در کنارشان احمد گلچين معاني، ايرج افشار، پرويز اذکائي و ديگر پژوهشگران جوان آن روز مقاله مي‌نوشتند. به تدريج و در دهة پنجاه نويسندگان جديدي براي اين مجله مقاله مي‌نوشتند کساني مانند اردشير خداديان، جلال ستاري، مسعود رجب نيا و سيد جعفر سجادي از جملة اين افراد بودند.

با اين که نويسندگان جديد با مقالات مدرن‌تري به اين مجله پيوستند ولي در تحريرية آن ثبات لازم براي يک نشريه وجود داشت. از سال اول تا آخر آن ابوالقاسم خدابنده لو مدير مسؤل آن بود و همين ثبات در مديريت نقطه قوت آن بود.

اهميت مجله هنر و مردم بر پژوهشگران پوشيده نيست زيرا بعضي از مقالات آن هنوز مورد مراجعه است و برخي مسائل مبهم و تاريک تاريخ هنر ايران را رفع کرده است. اهميت مراجعة آن به گونه‌اي است که برخي مقالات آن در يک موضوع واحد تدبيل به کتاب شده است. کتاب خط خوش فارسي برخي مقالات آن در زمينة خط فارسي است که در سال 1383 توسط وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي منتشر شده است.

همچنين به علت اهميت اين مجله، دورة 193 شمارة آن در برخي سايت‌هاي اينترنتي موجود است.

عليرضا اباذري