پنجشنبه ۰۸ تیر ۱۳۹۶    0:0:0
آخرین بروز رسانی : ۱۱ روز پیش


 
banner defult

کیانوش بیاتی

 مقدمه:

اوگاندا کشوری است در شرق آفریقا که با کشورهای تانزانیا، رواندا، سودان و کنگو همسایه است.  بنا بر آمارهای سال 2012 میلادی، آمار جمعیت این کشور 34 میلیون نفر گرارش شده است. عمده جمعیت این کشور در حوزه های کشاورزی، جنگلداری و ماهیگیری فعالیت دارند. این کشور استقلال خود را در سال 1962 از بریتانیا بدست آورده، و در همین سال قانون اساسی و اولین مجلس این کشور تاسیس شده است. قوه مقننه کشور اوگاندا شامل فقط یک مجلس  با 385 نماینده از اقوام و  با  زبان های مختلف است.

کتابخانه و خدمات پژوهشی:

اگرچه پارلمان اوگاندا در سال 1962 تاسیس گردیده اما ارائه خدمات پژوهشی به قوه مقننه این کشور عملا از سال 1999 آغاز شده و از آن زمان نیز رشد قابل توجهی داشته است. کار تاسیس کتابخانه و مرکز پژوهشی ویژه نمایندگان با اجرای پروژه کمک رسانی فنی به پارلمان که مشترکا میان اوگاندا و دانشگاه نیویورک(ایالات متحده) آغاز گردید. هدف اصلی این پروژه معرفی و شناساندن خدمات پژوهشی به مجلس و نمایندگان مجلس اوگاندا(2) بوده است. در گام نخست، این پروژه به سرعت نسبت به راه اندازی بخش خدمات پژوهشی ، ارائه اطلاعات غیرجانبدارانه و اطلاعات تحلیلی دقیق و اطلاعات کاملا پژوهشی به کمسیون ها ، نمایندگان و کارکنان ارشد قوه مقننه در موضوعات مرتبط با کار و وظایف مجلس اقدام کرد.  به این ترتیب دپارتمان کتابخانه و خدمات پژوهشی و اطلاعاتی در پارلمان اوگاندا آغاز به کار کرد.

به این منظور ابتدا 10 کارمند پژوهشگر(در حوزه های موضوعی مختلف) و 5 کتابدار استخدام و بکار گرفته شدند. در آغاز کارکنان، سابقه کار و ارتباط با سیاسیون را نداشتند و این امر برقراری ارتباط با نمایندگان را تا حدی دشوار می نمود اما در هر حال واحد کتابخانه و خدمات پژوهشی از همان ابتدا خود را متعهد به ارائه  اطلاعات جامع، معتبر، مرتبط و مستند به اعضای پارلمان و کمیسیون ها می‌دانستند تا همه تصمیمات اتخاذ شده در پارلمان آگاهانه و کارشناسی شده باشد.

در سال 2004 کتابخانه به لحاظ سازمانی ارتقاء یافت. در سال 2012 نیز یک کتابخانه کاملا جدید با 16 کارمند و یک مرکز پژوهشی با 39 کارمند خبره و ماهر در رصد و پایش حوزه های اصلی دولت اوگاندا راه اندازی شد. در سال 2013  برای اداره بهتر امور، و به دلیل بالا رفتن مراجعات و درخواست های اطلاعاتی نمایندگان، برای کتابخانه و مرکز پژوهشی مدیران مستقل تعیین گردید.  امروز این دو بخش به ابزار های کلیدی در تامین اطلاعات واقعی، علمی و دقیق در پارلمان اوگاندا تبدیل شده اند.

امروزه منابع پژوهشی تهیه شده توسط کتابخانه و خدمات پژوهشی مجلس اوگاندا  نقش مهمی در پشتیبانی از نمایندگان مجلس و آگاه سازی آنان به عهده دارد. خدمات این کتابخانه نقش اساسی در اشاعه اطلاعات در جهت دموکراسی پارلمانی دارد. در دسترس بودن کتابخانه و منابع پژوهشی آن در کلیه  مراحل قانونگذاری و نظارت بر قانون و ایفای وظایف نمایندگی مهم به شمار می آید و اطلاعات مناسب و مرتبط در همه سطوح کار قانونگذاری، فعالیت های کمیسیون های تخصصی، در جلسات علنی، و در حوزه های انتخابیه به نمایندگان امکان می دهد تا مشکلات را بهتر دریابند، راه حل های مناسب تر بیندیشند، و بر سیاست ها و شیوه های اداره امور تاثیر گذار باشند.

تلاش‌های صورت‌گرفته:

از 1999 به این سو، تلاش های عمده ای دراین مرکز صورت گرفته که برخی از آنها  عبارت اند از :

- تهیه فضای کافی برای استفاده همزمان حداقل 30 تن از نمایندگان در کتابخانه.  بعلاوه در ساختمان جدید در حال ساخت پارلمان، یک طبقه کامل به کتابخانه و مرکز پژوهشی اختصاص خواهد یافت.

- تامین دسترسی تمام وقت به اینترنت. جمعا 22 دستگاه رایانه در این محل قرار دارد. هر نماینده نیز در دفتر کار خود یک رایانه متصل به اینترنت در اختیار دارد .

- با استفاده از دستگاه های اسکنر پیشرفته، مشروح مذاکرات مجلس، گزارشات کمیسیون ها، انتشارات و گزارشات دولتی، و بسیاری از اسناد تاریخی ، مستمرا اسکن و به صورت آنلاین در اختیار نمایندگان و کارکنان ارشد و مرتبط  قرار می گیرد.  

 اشتراک منابع(3):

 اشتراک منابع نیز از نظر دور نمانده، و شبکه ارتباطی این مرکز  با سایر مجالس و موسسات و سازمان های داخلی و جهانی نظیر انجمن کتابخانه های پارلمانی آفریقا، کنسرسیوم کتابخانه های دانشگاهی اوگاندا، اتحادیه بین المجالس و کنگره جهانی کتابخانه ها (ایفلا) برقرار شده است.

 خدمات تحویل اسناد الکترونیکی:

این خدمت دسترسی نمایندگان و مدیران ارشد را به کپی اسناد فراهم می سازد. این اسناد شامل طرح ها و لوایح، اسناد قانونی، مقررات، احکام، اساسنامه ها و نظایر اینها است. هر یک از نمایندگان به وسیله نشانی پست الکترونیکی که به این منظور ساخته شده به این اسناد دسترسی دارند. همچنین هر یک از نمایندگان از طریق سیستم ارسال پست الکترونیکی، یادداشت تاخیر در بازگشت کتابهای امانتی دریافت می کنند یا  از برگزاری جلسات و خرید منابع جدید مطلع می گردند.

با استفاده از خدمات اطلاعاتی آنلاین، کاربران قادرند به جستجو در پایگاههای آنلاین، فهرستها، اینترنت، و سایر منابع خارجی بپردازند. این کتابخانه عضو کنسرسیوم کتابخانه های دانشگاهی است که امکان دسترسی به کتابهای آنلاین را فراهم می آورد.

 نتیجه:

اکنون، رشد و گسترش خدمات کتابخانه ای و پژوهشی در پارلمان اوگاندا تا حدی است که دیگر   نمی توان نقش مهم آن را نادیده گرفت.  در مجموع فعالیت های اطلاعاتی کتابخانه و مرکز پژوهشی باعث گردیده تا با  در دسترس قرار گرفتن منابع مورد نیاز ، نسلی از نمایندگان باسواد تر و آگاه تر  بوجود آید که دارای وفاق و هماهنگی بیشتر هستند و در مباحث و مذاکرات و تصمیم گیری های پیش رو بهتر عمل می کنند. مراجعه مستمر و رو به فزونی نمایندگان حاکی از آن است که آنان به اهمیت استفاده از اطلاعات علمی و کارشناسی بیش از پیش پی برده و بیش از گذشته برای تحلیل مسائل موجود به آن تکیه دارند.   

 پاورقی‌ها

 1. مطلب حاضر برداشتی است آزاد از مقاله‌ی زیر که در کنفرانس سالانه ایفلا در سال 2013  ارائه گردیده است:

The Role of Parliamentary Library and Research Resources in Supporting Parliamentarians to be well-informed: The Case of Uganda

 Innocent Rugambwa

Director, Department of Library

Parliament of Uganda, Kampala, Uganda

&

Francis Kintu

Assistant Director, Department of Research Services

Parliament of Uganda Kampala, Uganda

 .2 Uganda Parliamentary Technical Assistance Project (UPTAP)

.3 Resource Sharing

yganda